كتاب : ديوان مراثي مرحوم شيخ احمد احسائی (اع) با ترجمه ، در رثاء حضرت سيدالشهداء صلوات الله عليه    صفحه :


ديوان مراثي شيخ اجل اوحد مرحوم شيخ احمد احسائي اعلي الله مقامه
با ترجمه فارسي از
مرحوم سيد محمدرضا نواب رضوي رضوان الله عليه

 بسم الله الرحمن الرحيم
القصيدة الاولي
نعَي النَّعِيُّ جناس مشتق ، مترجم .
مُصابَ الهاشِميّ۪ينَا       ** * **      كَأَنَّ عاشورَ بالاحزانِ يَعْن۪ينا
ناعي ( خبردهنده مرگ ) بانگ بمصيبت بني‌هاشم برداشت
گويا عاشورا با همه غمها ما را قصد كرده است
فقُمْتُ في الحال عن تمييزِ رُزْئِهمُ       ** * **      بالحزنِ اذْ صدحَ النّاعي به۪ ف۪ينا
پس در حال بانگ زدن او براي اظهار مصيبت ايشان برخاستم
در حال اندوه هنگامي كه ناعي در ميان ما بآن فرياد برآورد
لِلّٰهِ رُزْءٌ جَليلٌ لايُرَي اَبداً بفرمايش حضرت صادق عليه السلام در تفسير آيه مباركه فلمّا آسفونا انتقمنا منهم و اغرقناهم اجمعين آيه ٥٥ از سوره ٤٣ ( سوره مباركه زخرف ) كه فرموده‌اند خداوند اوليائي خلق فرموده كه اسف آنها را اسف خود خوانده است پس بازگشت اين مصيبت بخداست زيرا كه مصيبت اولياء اوست سلام اللّٰه عليهم .
      ** * **      الّا لتَقْط۪يع اكبادِ المُحِبّ۪ينَا
اين مصيبت عظيم مخصوص خداست هرگز آن ديده نميشود
مگر براي پاره پاره كردن جگرهاي دوستان
رُزْءٌ لهُ فَجْعَةٌ طَمَّتْ فكانَ بهَا       ** * **      عن كلِّ نائبَةٍ نابَتْ نائبة و نابت جناس مشتق .
تَأسّ۪ينَا
مصيبتي است كه آن را المي بزرگ است پس بسبب آن
از هر مصيبتي كه روي آورد براي ما بآن پيروي و تسليت است
 هذَا العُلُوُّ الكبيرُ الخَطْبِ موقِعُه       ** * **      تَدَبّرُوا سورةَ الاسراۤءِ تال۪ينَا علوّ كبير در نظم آن بزرگوار اعلي الله مقامه الشريف اشاره بتفسير علوّ مذكور در سوره مباركه اسراۤء و لتعلنّ علوّا كبيراً كه حضرت صادق عليه السلام آن را بقتل حضرت سيدالشهداء عليه السلام تفسير فرموده‌اند ، مترجم .

اين آن برتري جستن بزرگ است كه وقوع آن عظيم ميباشد
در سوره بني‌اسرائيل تدبر كنيد در حال تلاوت آن ( تا بدانيد )
هٰذَا الَّذي لَمْ‌يَدَعْ للمؤمن۪ينَ عُلاً       ** * **      و لا سُروراً و لا دُنْياً و لا د۪ينَا
اين است آنكه بجا نگذاشته براي مؤمنين رفعتي ( بسبب عظمت تأثير
مصيبت در ايشان ) و نه شادماني و نه دنيا و نه دين را
يا لَلرِّجالِ عجيبٌ ذا المصابُ اَمَا       ** * **      نَري لنا مُسْعِداً بالنَّوْحِ محزونَا
فرياد اي مردان عجيب است اين مصيبت آيا
نميبينيم براي خود ياري‌كننده بنوحه‌سرائي در حالي كه محزون است
لانَّه رُزْءُ فرْدٍ لا نَص۪يرَ لَهُ       ** * **      بين المَلاع۪ينِ مِنْ بعدِ المُحَب۪ينَا
زيرا كه آن مصيبت فردي است كه ياوري براي او نيست
در ميان گروه لعنت شدگان بعد از دوستان از دست رفته
لَهْفي لَهُ في رجٰالٍ اَبْرَقُوا و هُمُ       ** * **      ظُبَا القَنٰا و ضيٰاۤءٌ في الدّياج۪ينَا
حسرت من بر او در ميانه مرداني كه دشمن را ميترساندند در حالي كه
ايشان مانند سرنيزه بودند در حدت و نوري در تاريكيها
 كَم قَدْ سَقَوْا فاجراً كأسَ الرّدٰي وَ غدا       ** * **      يُسقٰي بذلكَ زَقُّوماً وَ غِسْل۪ينَا
چه بسيار فاجري را جام هلاك نوشاندند و او
آشامانيده شد باين سبب از نهر جهنم و چرك جاري پوستهاي دوزخيان
و كَم اَبٰادوا منَ الاعدا بضَربِهِم       ** * **      جَمّاً غَفيراً وَ اِنْ كٰانُوا قَل۪يل۪ينَا
و چه بسيار هلاك كردند از دشمنان بشمشير زدنشان
جماعت بسياري را و اگر چه خود ( در شماره ) اندك بودند
لِيَهْنِهم اِذْ دعَا الدّٰاع۪ي لِحَيْنِهِمُ       ** * **      تَصَارَخوا لمنَاد۪يهِم مُلَبّ۪ينَا
تا گوارا باشد آنان را گاهي كه خواننده ايشان را بسوي اجل ميخواند
فرياد برآوردند براي منادي خود لبيك‌گويان
فَجرَّدُوا لِموَاضِي العَزْمِ وَ ادَّرَعُوا       ** * **      قلوبَهم اشاره بتمثّل حضرت سيدالشهداء صلوات الله و سلامه عليه است كه درباره شجاعت و وفاي اصحاب خود فرمودند :
قوم اذا نودوا لدفع ملمّة       ** * **      و القوم بين مدعّس و مكردس
لبسوا القلوب علي الدّروع و اقبلوا       ** * **      يتهافتون علي ذهاب الانفس
يعني قومي كه چون هنگامه جنگ گرم شد و آنان را بياري ميخواني دلهاي خود را بر روي زرهها ميپوشند و پروانه‌وار بسوي مرگ ميشتابند .
فَأَتَوْا لِلمَوْتِ مَاش۪ينَا
پس شمشيرهاي عزم خود را برهنه كردند ( عزم جزم نمودند ) و زره
ساختند دلهاي خود را پس بسوي مرگ گام برداشتند