كتاب : نود مسأله    صفحه :


نود مسئله
در جواب سؤالات آقاي علي‌اصغر طاهرنيا
از تصنيفات عالم رباني و حكيم صمداني مولاي شهيد
مرحوم آقاي حاج عبدالرضا خان ابراهيمي اعلي الله مقامه

 بسم الله الرحمن الرحيم
الحمد لله رب العالمين و صلي الله علي محمد و آله الطاهرين و لعنة الله علي اعدائهم اجمعين .
و بعد چنين گويد مسكين مستكين عبدالرضا بن ابي‌القاسم بن زين‌العابدين اعلي الله مقامهما كه از چندي پيش مراسلاتي از يكي از آقايان برادران مقيم بناب مراغه بنام آقاي علي‌اصغر طاهرنيا سلمه الله تعالي يكي پس از ديگري ميرسيد كه در هر يك سؤالاتي از اين ناچيز نموده بودند و چون مشغول بجواب سؤالاتي كه ساير برادران قبل از ايشان نموده بودند بودم جواب ايشان را موكول بموقع فراغت مينمودم تا اينكه عدد سؤالات ايشان به نود سؤال رسيد و اينك كه تا اندازه‌اي فراغتي حاصل شده است مبادرت بعرض جواب مينمايم ولي قبل از شروع در جواب از باب مقدمه و راهنمائي بايد عرض كنم كه اگر كتب مشايخ ما اعلي الله مقامهم را كه بسياري از آنها فارسي و بطبع هم رسيده است مطالعه و دقت در آنها ميكردند شايد محتاج به صدي نود اين سؤالات نميشدند و مشايخ ما اعلي الله مقامهم مخصوصا در بعض كتب كه ابتدائي مرقوم
 فرموده‌اند مثل كتاب مبارك ارشاد العوام و غير آن طوري مطالب را از اول مرقوم فرموده‌اند كه پايه‌گذاري عقايد محكم باشد و اول از توحيد شروع فرموده‌اند كه اصل همه علوم است و همه اطراف و جوانب مسئله را بيان فرموده‌اند و بعد بناي اقرار به نبوت را بر پايه توحيد بنا نهاده‌اند و شرح مسائل آنرا فرموده‌اند و بعد امامت را فرموده‌اند و هكذا عينا مثل قضاياي هندسه كه در كتب هندسه آنها را با نظم خاصي پشت سر هم ذكر ميكنند و ببديهيات اوليه ابتدا ميكنند و پيش ميروند تا بمشكلترين قضاياي هندسه ميرسند و فهم هر قضيه بسته بفهم قضيه سابق است و تا قضيه سابق را كسي نداند قضيه بعد برايش مجهول و بي‌دليل ميماند و اين ترتيب در همه علوم هست و بايد مقدمات را بر اساس بديهيات اوليه بنا نهاد و پيش رفت و مشايخ ما جزاهم الله عن الاسلام و المسلمين خير جزاء المحسنين اين زحمتها را براي مؤمنين كشيده‌اند و قضايا را مرتباً با دليل نقل و عقل بيان فرموده‌اند كه اگر كسي بكتب ايشان رجوع كند و بدقت آنها را بخواند بسياري از مشكلاتش حل ميشود ، ولي اگر مثل شما بدون آن مطالعات بخواهد مطلبي كه بنظرش رسيده بفهمد نميفهمد و راه كار آن است كه از اول شروع كنند و قدم بقدم جلو بروند و اگر چنين نكنيد بعد از جواب هم اگر چه با كمال صراحت نوشته شده باشد مطلب را ملتفت نميشويد و مثل شما مثل كسي ميشود كه قبل از آنكه قضاياي اوليه هندسه را خوانده باشد و ياد گرفته باشد ابتداءً از قضيه دهم سؤالي بكند و بهر صراحتي جواب او را بدهند چون قضاياي سابق را ندانسته
 آن جواب را هم ملتفت نميشود . اين است كه بشما و ساير برادران توصيه ميكنم كه كتب موجود و نوشته شده را بدقت و تدبر بخوانيد بعد اگر مشكلي پيدا شد بپرسيد و چون مقدمات را در دست داريد با مختصر جوابي رفع مشكل شما ميشود و الا با اين ترتيب كه پيش گرفته‌ايد مشكلات شما صد كه سهل است از هزار هم تجاوز خواهد كرد ، ولي از باب اينكه بحسن ظن خود باين ناچيز سؤالاتي كرده‌ايد بمنظور تشويق شما و ساير برادران كه بيشتر در امور ديني خود و علوم محمد و آل عليهم السلام كه علوم حقيقي اين ملك ميباشند دقت كنيد و سعي در فرا گرفتن آنها بكنيد و به خير دنيا و آخرت برسيد بطور اختصار جوابهائي از آنچه كه ببركت مشايخ عظام اعلي الله مقامهم از فرمايشات خدا و رسول بقدر فهم ناقص خود فهميده‌ام عرض ميكنم كه اداي حق برادر خود را كرده باشم و هر جا كه لازم باشد تفصيل بيشتري عرض ميكنم و اميدوارم كه خداوند هر چه صلاح و مصلحت ميداند بر قلم اين ناچيز جاري فرمايد و بخود اين ناچيز هم بسبب حسن ظن شما چيزي بفهماند و خود معترفم كه چيزي نميدانم جز آنچه خداوند بفهماند و اينك شروع ميكنم در جواب مسائل و لا حول و لا قوة الا بالله .
سؤال اول - هدف اصلي از معراج حضرت محمد (ص) .
جواب - از ادب نسبت به بزرگان دين اين است كه حتي الامكان آنها را باسم ذكر نكنند بلكه به كنيه و لقب يا صفت ذكر نمايند و در زمان حضرت پيغمبر صلي الله عليه و آله بعضي بودند كه از